Ik word blij van reizen, schrijven, filosoferen en publiceren. Want de wereld is inspirerend, mensen zijn bijzonder en de natuur is creatief. Dat maakt elke reis tot bron van prachtige verhalen.  Lees meer over mij

© 2020 by Arjan Mulder created at Wix.com

Arjan Mulder
  • Arjan

Holistisch ontwerpen - zo gaat dat

Bijgewerkt: 26 dec 2019

Hoe komen levende organismen tot bloei? Als we iets ontwerpen zou díe vraag het uitgangspunt moeten zijn. Alleen dát levert écht succes. Michelle Holliday legt het uit.


Michelle: "Laatst werd een workshop van mij aangeprezen met: 'Dit is een praktische cursus en geen theoretische discussie. U verlaat deze workshop met nieuwe kennis en tools die u direct kunt gebruiken.' Wat een bulshit, dacht ik direct. Een tekst van ‘dertien in een dozijn’. Verpakt met een glanzende strik, werkt altijd, alleen nog water toevoegen, roeren en klaar."


In een keurige email vertelde de organisatie: "Ik vind dat theorie en filosofie onderschat worden. Dat wil niet zeggen dat mensen niet concrete dingen moeten doen, maar ik hou niet van workshop- en conferentieclaims die - op een macho manier - opscheppen over het feit dat ze praktische hulpmiddelen zijn, in ‘zes eenvoudige stappen’, voor 'de echte', concreet, geen nutteloze theorie en discussie, bla bla bla. Maar die benadering is nu juist een groot deel van wat er mis is in deze wereld: we gaan te snel naar een praktijkoplossing."


Terug naar de basis

Onze standaardmethoden en -technieken om iets te realiseren, en de haast daarmee, hebben ons inmiddels in ‘zes eenvoudige stappen’ naar de rand van uitsterven gebracht. Misschien moeten we juist even stilstaan bij de vraag waarom dat zo is. Misschien is er iets fundamenteels aan de hand, dat we niet zien en niet begrijpen. Misschien is het tijd om terug te gaan naar de basis.


In de begindagen van mijn werk werd ik vaak teruggefloten met: "We kunnen niet eeuwig de tijd nemen om na te denken over al jouw theorieën en filosofieën; we moeten even terug naar de basis.” En daarmee bedoelden ze dan: aan het werk en vooral kijken naar praktische meetbare zaken als klantgerichtheid, kostenbesparing en efficiëntie.


Terug naar de basis. Maar wat ís de echte basis? De echte basis is de vraag of we bijdragen aan het vermogen van het leven om tot bloei te komen. Want vaak graven we, gedachteloos en collectief, met onze 'oplossingen' een massagraf voor onszelf. Moeten we niet eindelijk eens inzien dat dit de echte fundamentele vraag is? Hoe komen we collectief tot bloei?


De universele ontwerpprincipes van het leven

De echte basis is wat ik ‘de universele ontwerpprincipes van het leven’ ben gaan noemen - de focus van mijn onderzoek en advies van de afgelopen twee decennia. Of we het nu hebben over een regenwoud, ons lichaam of een levende organisatie, pas als we begrijpen wat er nodig is om iets dat leeft tot bloei te brengen, kunnen we inzien welke methoden werkelijk ‘werken’. Pas dan zijn we instaat om te herkennen WAAROM bepaalde benaderingen werken en waarom andere uiteindelijk niet zullen werken.


Tip: als een ontwerpmethode bijdraagt aan ons collectieve uitsterven, werkt die methode dus niet...

Einstein begreep de echte basisprincipes goed: "Ik ben niet geïnteresseerd in slechts een fenomeen," zei hij ooit. "Ik wil Gods gedachten kennen - de rest is slechts een detail.”

Daarom is er de voortdurende behoefte aan ‘theorie, discussie en filosofie’. Omdat bloeien noodzakelijkerwijs inter-subjectief en contextueel is. Het vraagt om ‘voelen’ en om reageren op zich ontwikkelende omstandigheden en complexiteit. Voor mensen is bloeien geworteld in betekenis en verhaal. Natuurlijk kunnen we snellere werkmethode ontwikkelen en processen optimaliseren. Dat levert snelle, maar geen goede resultaten. We moeten gaan inzien dat ‘discussie en filosofie’ de echte vooruitgang brengt. Al het andere is slechts het uitvoeren van dingen, het testen, het implementeren.


Holistische ontwerpprincipes

Met het bovenstaande in gedachten, kom ik op een reeks vragen en een duidelijke weg om expliciet het leven als uitgangspunt te nemen. Het zijn de filosofische vragen die je regelmatig moet stellen om de echte uitgangspunten (een bloeiend leven) vast te houden:


  • Ontwerpprincipe 1 Cultiveer het individu: Wat is er nodig voor ieder van ons, individueel, om het beste uit onszelf te halen? Om ons hier, in dit werk en in ons eigen lichaam helemaal thuis te voelen? En wat kan dat ondersteunen?

  • Ontwerpprincipe 2 Cultiveer vrije interactie patronen: Wat is er nodig om onze infrastructuur en interacties niet alleen te gebruiken voor het delen van informatie, besluitvorming, effectief handelen en vertrouwen, maar ook voor het stimuleren van speelsheid, leren en plezier? Om onze samenhorigheid met collega's, klanten en de gemeenschap te voeden met een gevoel van toewijding? En wat kan dat ondersteunen?

  • Ontwerpprincipe 3 Cultiveer potentiële samenhang: Wat begrijpen we op dit moment nog meer van het overstijgende verhaal, dat ons aanzet om dingen te willen veranderen als burgers, werknemers, klanten, en leden van de gemeenschap? Welke nieuwe mogelijkheden zijn er om dat overstijgende verhaal van samenhang te creëren en te beleven?

  • Ontwerpprincipe 4 Cultiveer een open houding: Hoe kunnen we ons in al het bovenstaande laten inspireren, voeden en vernieuwen door de natuur, schoonheid, kunst, muziek, beweging en feesten? Hoe kunnen we leren van het leven, zodat we nieuwe dingen zien en ontdekken? Hoe kunnen we de ervaringen van het leven koesteren?


Het Nieuwe Denken

Wat is er nodig voor ons, individueel, om het beste uit onszelf te halen? Wat is er nodig voor het stimuleren van speelsheid, leren en plezier? Wat begrijpen we op dit moment allemaal van het overstijgende verhaal? Hoe kunnen we onze levenservaring in de volle breedte gebruiken? Deze vragen zouden de basis moeten zijn. Onze enige redding is in mijn ogen om goed geïnformeerd en bewuster onze acties af te stemmen op de principes het leven.

Er zijn geen snelle oplossingen, geen zes eenvoudige stappen naar rijkdom en geluk. Stel jezelf open. Als een leergierige leerling. Als een nieuwsgierige tuinier. Als een betrokken dienstverlener. Dat betekent vooral dat je de moed moet vinden om te praten over wat echt belangrijk is. Theorie, discussie en filosofie dus. Ga niet 'snel naar praktische oplossingen’.


Michelle Holliday heeft een frisse kijk op de ‘levensvatbaarheid’ van visies en plannen binnen bedrijven en organisaties. Dynamische, zelforganiserende levende systemen zijn haar referentie. Tekst vertaald uit: ‘Business Basics for the Brink of Extinction’, 2 mei 2019.

www.michelleholliday.com