• Arjan

Loop-meditatie of wandel-meditatie

Bijgewerkt: sep 19

In het boeddhisme en in de zen-praktijk is meditatie een belangrijk onderdeel. Zowel meditatie voor het verkrijgen van inzicht (vipassana), als meditatie voor het verkrijgen van rust, aandacht (mindfulness). Mediteren kan op veel manieren, maar het meest bekend is de zit-meditatie (zazen). Toch heb ik zelf gemerkt dat lopen voor mij een geschiktere vorm van meditatie is dan met een stokje wierook zitten op een kussen. Waarom? Geen idee. Ik ben nu eenmaal graag alleen in de natuur. Het liefst te midden van standvastig groen.



Loop- of wandel meditatie?

Lopen is een langzame regelmatige symmetrisch gang, te voet. Lopen wordt meestal gebruikt om onderscheid te maken met andere vormen van verplaatsen en heeft meestal een bestemming. Wandelen is lopen voor plezier of sport. Soms meerdaags, soms met een bestemming, maar ook vaak zonder. Zowel lopen als wandelen zijn daarmee geschikt voor meditatie: het zijn langzame, regelmatige en herhalende activiteiten die op routine en zonder bewuste aandacht uitgevoerd kunnen worden.


Ik maak zelf onderscheid tussen loop-meditatie en wandel-meditatie. Voor mij is loop-meditatie meer gekoppeld aan rust en dankbaarheid, en wandel-meditatie meer aan inzicht. Hieronder leg ik dat uit, maar het is een puur persoonlijke indeling: in het Engels is het alle twee ‘walking meditation’.


Loop-meditatie voor rust en aandacht

Voor mij is lopen iets meer verbonden met regelmaat en cadans. Lopen koppel ik zelf meer aan ‘monotoon’. Dat geeft rust. Bij mediteren is het belangrijk om de gedachtestroom te laten gaan, en de komende en verdwijnende gedachten slechts met aandacht te volgen. Zonder afleiding. De regelmaat van de eigen stappen en de eigen ademhaling zijn hiervoor heel geschikt. Concentratie op het neerzetten van elke voet, of op de afwikkeling van de stap, helpen hierbij.


Je zult merken dat tijdens het lopen een stroom aan gedachten passeert. Met het veranderende landschap zijn er genoeg prikkels om je gedachten automatisch alle kanten op te laten gaan. Er blijken veel onafgemaakte gedachten en ideeën in je hoofd rond te spoken, die een beetje vechten om voorrang. Zelf vind ik het verfrissend en rustgevend om te merken hoe vaak onafgemaakte gedachten tijdens de wandeling weer terugkomen – en geen spat zijn veranderd of ‘gegroeid’.


Bij loop-meditatie heb ik een iets hoger tempo van voortbewegen dan bij wandel-meditatie. Ook loop ik het liefst in open- of half-open terrein, terwijl ik meestal wandel in een bos (zie hieronder). Maar zoals gezegd: lopen of wandelen betekent voor mij vooral de manier van bezig zijn en niet zozeer de omgeving. Bij loop-meditatie heb ik graag langere goed toegankelijke stukken.

Ademhaling tijdens loop-meditatie

Een belangrijke techniek bij meditatie is ‘letten op de ademhaling’. Deze techniek, als focuspunt voor de eigen aandacht, is voor de hand liggend bij zit-meditatie: het is het belangrijkste herhalende wat altijd bij de hand is. Maar ook bij loop-meditatie kan de ademhaling een plezierige rol spelen. Gebruik van ademhaling komt o.a. voor in Taoïstische vormen van meditatie, bij yoga (pranayama) en bij Qigong. Daarbij kan een geforceerde ademhaling niet alleen dienen als focuspunt, maar ook ter bevordering van de gezondheid.


Ik vind zelf de box breathing techniek fijn. Deze is heel geschikt om in het ritme van het eigen lopen te gebruiken en helpt om de gedachtestroom los te laten. De techniek is rustgevend en bevordert de zuurstof verzadiging in het lichaam.

Box ademhaling betekent dat in gedachten de zijden van een vierkant worden gevolgd:

1. links omhoog en in vier tellen volledig inademen

2. bovenaan van links naar rechts, vier tellen adem vasthouden

3. rechts omlaag en in vier tellen de adem laten gaan

4. onderaan van rechts naar links, vier tellen uitgeademd vasthouden

Na een aantal minuten ga ik meestal over in circulaire ademhaling:

langzaam inademen gevolgd door langzaam uitademen, zonder pauzes!

Wandel-meditatie voor inzicht

Voor mezelf maak ik onderscheid tussen loop- en wandel-meditatie. Gewoon voor het gemak. Wandel-meditatie doe ik om inzicht te verkrijgen (vipassana) en bij voorkeur in het bos. Wandelen betekent voor mij minder de cadans die lopen met zich meebrengt, door de oneffen ondergrond van het bos en door de bochtige paden. Maar dat is niet alles. Wandelen in mijn eentje in een bos betekent voor mij volledig opgaan in de natuur. De horizon is dichtbij, ik ervaar de bomen en de vogels en de ondergrond heel intens, en voel me er diep mee verbonden.


Tijdens wandel-meditatie ben ik tegelijk naar buiten en naar binnen gericht. Ik concentreer me op inzicht rond vraagstukken over het bestaan en vanuit de connectie met de natuur om me heen zoek ik naar betekenis. Ik kom los van de menselijke neiging om dingen cultureel te zien en kan makkelijker uitzoomen. Afstand nemen van de normale denkpatronen geeft vaak een dieper inzicht in de eigen problemen en vraagstukken.


Wandel-meditatie is daarom ook iets om alleen te doen, of gezamenlijk in stilte. Een gezellig keuvelend groepje wandelaars is niet in staat te mediteren, al kan keuvelen leiden tot mooie inzichten! Inzicht-meditatie stelt mij instaat om bijzondere verbanden te zien. Om vanuit de kosmische leegte te denken in grotere verbanden, oorzaken en oplossingen. De natuur die ik tijdens mijn wandel-meditatie opzoek is eerlijk en open. Geen verborgen agenda’s of gewenste uitkomsten maar open en eerlijk en puur.


Veel van mijn boeken zijn op deze manier ontstaan: ‘Als Boeddha Darwin kende’ en ‘De dag dat Boeddha lachte’, maar ook de twee GRATIS filosofische boekjes: ‘Koeien denken niet’ en ‘Bomen zijn niet bang’.

Reizen, kijken, filosoferen. Schrijven. Want culturen zijn inspirerend, natuur intrigerend en de kosmos oneindig creatief. Bronnen - voor prachtige verhalen.

Lees meer over mij

© 2020 by Arjan Mulder created at Wix.com

Arjan Mulder