• Arjan

Regeneratief boeren werkt klimaatpositief

In Nijmegen brengt regeneratieve stadsboerderij ‘Bodemzicht’ een revolutie teweeg in de manier waarop we voedsel produceren. Sinds midden 2020 werken Anne van Leeuwen en Ricardo Cano Mateo gepassioneerd aan de integratie van natuur, landbouw en de lokale gemeenschap. Ze noemen zich ‘klimaatboeren voor het leven’.


Regeneratief en klimaatpositief

Een jaar geleden opende regeneratieve boerderij Bodemzicht zijn deuren. De boerderij van vijf hectare is te vinden op een paar minuten afstand van het stadscentrum van Nijmegen. Anne en Ricardo: ‘We kweken gezond voedsel en landschappen van overvloed. We boeren klimaatpositief en vergroten de biodiversiteit. We regenereren!’ Zelf vertellen ze het op hun website als volgt:

Ricardo Cano Mateo (1985) "Ik zag in Costa Rica zag hoezeer mens-inclusieve boslandbouw bijdraagt aan het regenwoud. Jaren van studie naar natuur-inclusieve landbouw volgde. Iedereen focust op natuurbehoud zonder de mens daarbij te betrekken, terwijl ik de positieve impact van regeneratieve landbouw op land en gemeenschappen ontdekte. Na mijn werk in de Ecosystem Restoration Camps in Spanje en op Ridgedale Permaculture Farm in Zweden ging het roer om." Anne van Leeuwen (1987) studeerde kunstgeschiedenis, cultural analysis en biologie. Zij richt zich op Bodemzicht als leerplek. "Tijdens mijn studie worstelde ik met de scheiding tussen natuur en cultuur. Met een steeds groter gevoel van urgentie besloot ik dat het tijd was om een grondgebonden ecologische leerplek te starten."


Overvloed

Klimaatbewuste boerin Anne vertelt in een recent interview in Sustainable Urban Delta meer over haar bedrijf. “We willen voedsel verbouwen voor de lokale gemeenschap, tegelijkertijd de bodem herstellen, de biodiversiteit stimuleren en koolstof vastleggen. In de afgelopen twaalf maanden heeft ze de kracht ervaren van samenwerken met de natuur, in plaats van ertegenin.


Anne is overdonderd door de overvloed, de veerkracht en de opbrengst van de tuin, en zelfs na zo'n relatief korte periode is het landschap al begonnen terug te veren. “Ik zie bijna elke dag dat de complexiteit toeneemt en dat er nieuwe soorten bijkomen. Met Bodemzicht willen we een realistisch circulair alternatief neerzetten voor de huidige landbouw én een lange termijn toekomst creëren voor boeren in Nederland. Op naar duurzame landbouw!


Een bezoek aan 'Bodemzicht' geeft mensen energie, omdat ze zien dat het kan. Wij laten zien dat, hoewel sommige uitdagingen groot zijn, regeneratie van de natuur niet moeilijk hoeft te zijn.

Levende bodem en levensvatbare landbouw

Regeneratieve landbouw zorgt voor een levende bodem, vangt CO2 af, vermeerdert de biodiversiteit en maakt winst. Bodemzicht wil het perspectief op de Nederlandse landbouw laten kantelen: van uitputtende monoculturen naar regeneratieve boerenbedrijven. De boerderij vertaalt 21ste-eeuwse uitdagingen als klimaatverandering, biodiversiteitsverlies en boerencrisis naar een koolstofpositieve, bio-diverse en levensvatbare landbouw.


Veel mensen zijn sceptisch over regeneratieve landbouw, omdat ze niet geloven dat het levensvatbaar of realistisch is. Door wilde soorten die op de boerderij komen niet als ongedierte te zien, maar als onderdeel van het lokale ecosysteem, laten Anne en Ricardo zien dat je voedsel kunt verbouwen op een manier die goed is voor zowel mens als planeet. De boerderij werkt zo ecologisch mogelijk. Zo zal snoeihout koolstof voor compost leveren en is compost weer voeding voor groenten en bomen. Mobiele kippencaravans activeren de vegetatie en de bodem en werken als intensieve koolstofpompen. Bestrijdingsmiddelen zijn taboe en de grond wordt niet geploegd.

Regeneratie van ons voedselproductiesysteem

Bodemzicht levert groenten, fruit en eieren direct aan de regionale markt. "We verkopen onze producten rechtstreeks aan de lokale bevolking en restaurants. Elke week doen we onze ronde en sta ik letterlijk in de keukens van de verschillende restaurants met mijn kratten. Ook om hun feedback te ontvangen. Een aantal chefs is zelfs betrokken bij ons moestuinplan voor volgend jaar."


Anne: "Centraliseren en abstraheren van voedselproductie is niet houdbaar. Zo creëert het verschepen van voedsel over de hele wereld veel CO2. Daarnaast leidt het soms tot postkoloniale praktijken, waarbij de westerse wereld haar gestandaardiseerde intensieve landbouwpraktijken exporteert naar andere landen zonder rekening te houden met plaats, cultuur en biosfeer. Ten slotte leidt gecentraliseerde landbouw niet tot de diepe band tussen mens en voedselproductie, die er zou moeten zijn. Door kleinschalige boerderijen direct in en rond steden te hebben, kunnen mensen leren wat het betekent om goed voedsel te verbouwen.”


Als voedsel lokaal en regeneratief is, zij steden leefbaarder.

Leerplek

De Bodemzicht leerplek focust zich meerjarig op de vraag ‘hoe bouwen we een regeneratieve samenleving?’ Boeren, burgers, beleidsmakers, organisaties, kunstenaars en studenten worden uitgenodigd samen te denken en werken aan zo’n samenleving. Er is een speciaal programma voor startende regeneratieve boeren: van algemeen geïnteresseerden tot startende professionals.


Bodemzicht werkt aan een eigen watersysteem dat droogte en overvloedig water kan opvangen. Groene technologie is door het bedrijf geïntegreerd voor energie, data en bedrijfsvoering. Anne: “We hebben een radicale interdisciplinariteit, durf en diversiteit nodig om te komen tot een regeneratieve samenleving. Bodemzicht is zo in staat om meer koolstof vast te leggen dan dat het uitstoot.”

De gecentraliseerde voedselproductie heeft van de landbouw een zwarte doos gemaakt. Het is ontoegankelijk en abstract geworden, wat leidt tot onbegrip en polarisatie.


56 keer bekeken

Recente blogposts

Alles weergeven