Ik word blij van reizen, schrijven, filosoferen en publiceren. Want de wereld is inspirerend, mensen zijn bijzonder en de natuur is creatief. Dat maakt elke reis tot bron van prachtige verhalen.  Lees meer over mij

© 2020 by Arjan Mulder created at Wix.com

Arjan Mulder
  • Arjan

Gezondheid door kruiden - oeroude kennis

Bijgewerkt: 1 mei 2019


Sri Lanka is een echt gezondheidsparadijs. Wie natuurlijke gezondheids-behandelingen wil en bewust met voeding wil leren omgaan, moet hier zijn. Ik ben onder de indruk geraakt van dit vriendelijke, groene en schone land. Sri Lanka heeft me mijn geloof in eerlijke gezondheidszorg teruggegeven!


De bevolking van Sri Lanka is overwegend boeddhistisch: open, dienstbaar, onbaatzuchtig. En de kennis van gezond leven en gezonde voeding (Ayurveda) is hier zó breed aanwezig, dat diabetes hier niet eens vóórkomt. Ayurveda is een mix van voeding én geneeskunde maar een Ayurvedische arts is echt meer dan een kruidendokter. Ik durf na twee uitgebreide reizen inmiddels rustig te beweren: nergens is de kennis van gezonde voeding zo breed onder de bevolking aanwezig als in Sri Lanka.


Sri Lanka – wellness paradijs

Sri Lanka (het oude Ceylon, het eiland bij Zuid India) is zo groot als Nederland en België samen. Sri Lank heeft witte palm-stranden zoals op de Malediven, tropische wouden zoals in Brazilië, poedelende olifanten zoals in Afrika, en koele bergen met theeplantages zoals in Kenia. De gekleurde huisjes doen denken aan Curaçao, sommige reuzen-varens aan Nieuw-Zeeland. Een geweldige mix. Sri Lanka is erg groen en het hele jaar is het 30 graden. De natuur brengt zoveel voort dat niemand honger heeft en dat er niet gebedeld wordt. Dat is bijzonder voor een derdewereldland. De Nederlanders haalden er ooit kaneel en peperkorrels, en ook de Portugezen zagen de rijkdommen van de jungle. En de Engelsen verbouwden er hun English breakfast tea. Maar Sri Lanka is nu vooral bekend om de 5000 jaar oude kennis over gezond leven: de Ayurveda. En met zoveel natuurlijke en gezonde producten verbaast me dat inmiddels niet meer…


Sri Lanka – Ayurveda is overal

Mijn reis door Sri Lanka was bedoeld om alles te horen over de oud-Indiase holistische gezondheidsleer van de Ayurveda. Dat was niet moeilijk: Ayurveda is in Sri Lanka overal en net zo vanzelfsprekend als dat de zon opgaat! De uitgebreide kennis van natuurlijke geneeskrachtige kruiden en gezonde voeding blijken in de hele maatschappij aanwezig en worden door iedereen toegepast: thuis, door artsen, in ziekenhuizen en in veel vakantie-resorts. Ayurveda is hét systeem om het lichaam te reinigen en te genezen, maar vooral om het lichaam in balans te brengen en daarmee ziektes te voorkomen. En daarmee heeft Ayurveda een heel ander uitgangspunt dan westerse geneeskunde, die goedbeschouwd vaak om symptoom-bestrijding gaat.


Ayurveda – holistische aanpak


“Ayurveda pakt problemen bij de bron aan”, vertelt dr. Madusha. Ze is Ayurvedisch arts in het Siddhalepa Health Resort. “Onze basis-opleiding duurt net als in het westen 6 jaar, en we zijn daarna in staat om iemand zowel lichamelijk als qua persoon te doorgronden. Als iemand hoofdpijn heeft, ga ik niet die hoofdpijn bestrijden, maar zoek ik naar de reden. En die hangt samen met persoonlijkheid, levensstijl, lichamelijke kenmerken, voeding, enzovoort”. Kortom: iemand moet als persoon weer terug op de rails. En dat gebeurt met een totaal-pakket van 100% natuurlijke behandelingen en voedingsadviezen.


Dr. Madusha: “Ayurvedische behandelingen duren daarom gemakkelijk 2 of 3 weken en bestaan uit reiniging (Pancha Karma), massages met op de persoon afgestemde oliën, kruiden-baden, olie-massage van het ‘derde oog’ (Shirodara), nauwkeurige voedingsadviezen, yoga, etc”. Dr. Madusha kijkt naar mij, voelt langdurig mijn pols, vraagt dingen en…. kan me daarna zowel lichamelijk als geestelijk ‘uittekenen’. “Om iemands persoon te beschrijven gebruiken we bepaalde indelingen, zoals pitta, vata en kapha. Daarmee beschrijven we hele patronen van zowel lichamelijke als geestelijke kenmerken”. De meeste mensen zijn combinaties van die drie typen. Holistisch dus.


Geen bijwerkingen

Dr. Madusha vertelt verder. “De westerse medicijnen bevatten meestal één werkzame stof in een hoge dosis. In Sri Lanka noemen we westerse medicijnen: ‘fast medicine’. Ze werken wel snel maar hebben bijna altijd ongewenste bijwerkingen. En die worden dan weer met andere medicijnen bestreden”. Ik zie in gedachten inderdaad de tassenvol medicijnen waarmee veel oude mensen in Nederland de apotheek verlaten. Ik denk dat ze gelijk heeft. Onze westerse aanpak is niet automatisch beter…


“Ayurveda is daarentegen gebaseerd op 100% natuurlijke plantaardige producten: kruiden, specerijen, plantenwortels, voeding, etc. Na 5000 jaar weten we precies hoe die lichaam en geest beïnvloeden, en we weten na al die jaren dat ze geen bijwerkingen hebben. Die kennis hebben de indianen in het Amazonewoud en andere volken waarschijnlijk ook, maar wij zetten die kennis al eeuwen op papier en dragen de kennis systematisch over van generatie naar generatie”.

Onderweg zie ik in de jungle een Ayurvedische herbal garden waar kaneel, kurkuma, en nog 1000 andere planten, wortels en pitten die ik niet ken worden geoogst. Het wordt allemaal gekookt, geperst, gedroogt, en omgezet in de olie, poeders en elixers die ik onderweg in de plaatselijke apotheken terug zie.


Sri Lanka – recepten al duizenden jaren vastgelegd

Alle kennis en recepten staan op papier. Ineens zijn voor mij de kruidendokters in Sri Lanka niet anders dan onze westerse dokters. Helemaal niet zweverig. Ik praat er over met mijn chauffeur Douglas Silva, die me 6 dagen door Sri Lanka rijdt: “We weten als kind al wat we moeten eten om geen suikerziekte of hoge bloeddruk te krijgen. We weten dat we niet moeten roken en drinken en doen dat ook niet. We weten dat fysieke inspanning en eten gelijk op moeten gaan. We weten dat groene groenten het best zijn. We eten als boeddhist matig en weinig vlees”. Ik ben onder de indruk hoe normaal ‘gezond leven’ hier is.

De volgende dag bezoek ik de Siddhalepa fabriek, één van de weinige bedrijven die Ayurvedische producten naar Europa exporteren. De grondstoffen voor de producten komen direct uit de jungle en worden hier verwerkt tot keurige olie, pillen en smeersels. Alles gebeurt geroutineerd en is goed gedocumenteerd. Vrachtwagens vol verlaten het terrein. Hier wordt zelfs Ayurvedische tandpasta gemaakt: bruin en met o.a.: kruidnagel! En niets is hier synthetisch, niets komt uit een laboratorium. Niet de medicijnen, niet de voedingsstoffen, niet de cosmetische producten en niet de tandpasta.


Authentieke behandelingen

Ik ben net op tijd terug in het Siddhalepa Health Resort voor een uitgebreide behandel-middag. Dr. Madusha geeft precies aan welke kruiden en oliën goed zijn voor mij. Er is zelfs een gespecialiseerde apotheek met Ayurvedische producten. Het normale behandel patroon is: hoofdmassage, gezichtsmassage, lichaamsmassage en kruidenbad. Dat duurt 3 uur en is helemaal op mij afgestemd door de juiste keuze van kruiden en oliën. De hoofdmassage met kokosolie blijkt behalve gezond, ook goed te zijn tegen grijze haren. Daar had ik eerder mee moeten beginnen…  Ik vraag me af: “Ook in westerse wellness resorts zie je steeds vaker een Ayurvedische massage van 20 minuten op het spa-menu”. “Dat is ons een doorn in het oog! Het zou geen Ayurveda mogen heten. Maar we kunnen er vanuit Sri Lanka helaas niets tegen doen. Het draait allemaal om geld”.

Toch heb ik door de jaren heen ook in het ‘westen’ een aantal authentieke Ayurvedische mogelijkheden ontdekt: in Berlijn, in Malta en in Baden-Baden. Maar daar werden de artsen, behandelaars en te gebruiken producten dan ook allemaal ‘ingevlogen’. Op Madeira dacht men dat men het wel met de eigen lokale olie en kruiden kon redden… Daar geloof ik inmiddels niet meer in: Ayurveda is echt door-en-door een specialisme. De opleiding duurt niet voor niets zes jaar en de kennis van de lokale kruiden is in duizenden jaren opgebouwd.


Ayurvedische keuken

Ook de Ayurvedische keuken maakt gebruik van alle kennis over de invloed van kruiden en specerijen op ons welzijn. Tijdens een Ayurvedische kuur in een resort in Sri Lanka geeft de arts maatwerk voedingsadviezen. Meestal zal de maaltijd bestaan uit een buffet, waarbij het voedingsadvies aangeeft wat wel en wat niet gegeten en gedronken moet worden. Ook in mijn geval werd elke maaltijd geserveerd als uitgebreid buffet: meestal 8 soorten curries (!), heel smaakvol en allemaal totaal verschillend. Vaak vegetarisch met diverse groenten, soms met vlees of linzen.

Ik zie ook exotische vruchtendranken (bv van de King Coconut en papaya) en vreemde vruchten als de wood apple (zuur en bitter, maar bij het ontbijt erg goed). Veel resorts bieden trouwens ook niet-Ayurvedische gerechten voor niet-kurende partners van kuurgasten… Persoonlijk zie ik het nut daarvan niet zo, omdat de Ayurvedische keuken heel smaakvol en heel uitgebreid is. Zelf kreeg ik er in elk geval beslist geen geitenwollen sokken gevoel van. Veel principes van de Ayurvedische keuken zien we ook terugkomen in de macrobiotische keuken. Veel groenten, granen, weinig vis en gevogelte, en nauwelijks rood vlees. Trouwens: de boeddhistische levensleer zorgt er sowieso voor dat met zeer respectvol omgaat met dieren en bij voorkeur vegetarisch eet.


Eerder gepubliceerd op mijn site over wellness en gezondheid.


4 keer bekeken